HGW Groepsplannen HCO

Handelingsgericht werken (HGW) wil de kwaliteit van het onderwijs en de begeleiding van alle leerlingen verbeteren. Het is een systematische manier van werken, waarbij het aanbod is afgestemd op de onderwijsbehoeften en de basisbehoeften van de leerlingen. De cyclische en planmatige aanpak biedt HGW pedagogisch medewerkers, leidsters, leraren, intern begeleiders en andere professionals structuur bij het omgaan met verschillen tussen leerlingen in de groep.

Visie op HGW

De visie van het HCO sluit aan bij de 7 uitgangspunten van HGW (die met elkaar samenhangen), zoals geformuleerd door Noëlle Pameijer en Tanja van Beukering:

  • Onderwijsbehoeften van de leerlingen centraal stellen. Denk aan de instructie, de leertijd en uitdaging.
  • Afstemming en wisselwerking tussen kind en zijn omgeving: de groep, de leerkracht, de school en de ouders. De omgeving moet goed afgestemd zijn op wat het kind nodig heeft.
  • De leerkracht doet ertoe. Hij kan afstemmen op de verschillen tussen de leerlingen en zo het onderwijs passend maken.
  • Positieve aspecten zijn van groot belang. Dit gaat niet alleen om de positieve aspecten van het kind, maar ook van de leerkracht, de groep, de school en de ouders. Als een leerkracht een negatief beeld heeft van de leerling, dan zie hij vaak alleen nog maar het negatieve gedrag. Het is belangrijk dat de leerkracht dan zoekt naar positief gedrag, dan zijn er meer mogelijkheden om het probleem op te lossen.
  • Constructieve samenwerking tussen school en ouders. De verantwoordelijkheid voor initiatief ligt bij de school. Maar de school geeft wel de verwachtingen over de verantwoordelijkheid van ouders duidelijk aan.
  • Doelgericht werken. Het team formuleert doelen met betrekking tot leren, werkhouding en sociaal emotioneel functioneren. Het gaat hierbij zowel om korte als lange termijndoelen. De doelen worden geëvalueerd volgens de HGW-cyclus. Ze worden SMART geformuleerd.
  • De werkwijze van school is systematisch en transparant. Er zijn duidelijke afspraken over wie wat doet en wanneer.

(Bron: Handelingsgericht werken: een handreiking voor het schoolteam. Noëlle Pameijer & Tanja van Beukering)

In onze visie is er bovendien een directe relatie tussen HGW en opbrengstgericht werken (OGW): door het handelen af te stemmen op onderwijsbehoeften, werk je ook aan onderwijsopbrengsten.

HGW in het kinderdagverblijf, de peuterspeelzaal en in de school

HGW is verweven binnen vele onderdelen van een onderwijssysteem. Denk aan de missie en visie op leren, het werken met groepsoverzichten en -plannen, data-analyse, activerende didactiek, leerkrachtvaardigheden, zorgstructuur, ouderbetrokkenheid en kwaliteitszorg. Het HCO kan scholen ondersteunen op elk van de 7 uitgangspunten. Daarbij bespreken we graag samen met u de specifieke schoolsituatie, zodat we onze dienstverlening kunnen afstemmen op uw behoeften.

Ter illustratie:

  1. Uitgangspunt Onderwijsbehoeften centraal stellen: in kaart brengen van behoeften. Onze adviseurs kunnen u helpen bij het in kaart brengen van de mogelijkheden van elke leerling, zodat u het onderwijs daarop nog beter kunt afstemmen. Bijvoorbeeld met de implementatie van het observatie-instrument KIJK!, analyse van groepsoverzichten, of het trainen van leraren en intern begeleiders in observeren in de groep.
  2. Uitgangspunt Onderwijsbehoeften centraal stellen: eigenaarschap en zelfverantwoordelijkheid van het leren stimuleren. Onze adviseurs kunnen invulling geven aan een studiedag over activerende didactiek. Of wij kunnen bij u op school het programma Visible Learning Plus (John Hattie) introduceren, waarbij leerlingen een grote mate van verantwoordelijkheid krijgen voor hun eigen leerproces.

Bekijk het uitgebreide overzicht van onze mogelijkheden op het gebied van HGW. 

HGW en het jonge kind

Peuters en kleuters ontwikkelen zich anders en leren vooral spelenderwijs. In de visie van het HCO vraagt handelingsgericht werken met jonge kinderen daarom om een andere benadering.
Onze aanpak in handelingsgericht werken met peuters en kleuters:
1. Leer goed kijken: Hoe speelt dit kind? Wat gaat gemakkelijk en wat kost moeite? Waar speelt het kind graag mee? Wat valt op? Welke behoeften heeft het kind?
Een observatie instrument zoals KIJK! kan hierbij ondersteuning bieden. Dit geeft inzicht in de ontwikkelingslijnen en helpt om antwoord te geven op de vraag: Wat kan dit kind al en wat is de volgende stap die het zou kunnen zetten?
2. Stem je handelen af: Waar heeft dit kind behoefte aan? Welke interventie kan ik doen? Hoe kan ik tegemoet komen aan de behoefte om spelend te leren?
Met handelingsgericht werken (HGW) kun je afstemmen op de behoeften van een kind en op de ontwikkelingsfase waarin het zit. Zo help je jonge kinderen ook de volgende stap te zetten.

Het peuter PDO of kleuter PDO is een hulpmiddel om de onderwijsbehoeften van de peuter of kleuter te ontdekken. Het PDO geeft u inzicht in welke interventies effect hebben op het leren van de peuter of kleuter.

Groeidocument en Ontwikkelingsperspectief (OPP)

In verband met de invoering van passend onderwijs moeten scholen vanaf augustus 2014 een groeidocument opstellen voor alle kinderen met ondersteuningsbehoeften, die buiten de basiszorg vallen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • kinderen met een eigen leerlijn op een of meerdere vakken.
  • kinderen met een gedragsprobleem dat ervoor zorgt dat ze een specifieker aanbod nodig hebben.
  • kinderen waarvoor mogelijk een individueel leerarrangement of een toelaatbaarheidsverklaring (TLV) wordt aangevraagd voor het speciaal onderwijs (SO) of speciaal basis onderwijs (SBO).
    (Deze documenten zijn noodzakelijk voor SO en SBO)
Ontwikkelingsperspectief

In het groeidocument zijn de doelen voor het schooljaar gesteld en zijn ook voorspellingen over de ontwikkeling van het kind opgenomen. 
De voorspellingen zijn aan de hand van een Ontwikkelingsperspectief (OPP) opgesteld.

Met behulp van het groeidocument en het OPP is het mogelijk de ontwikkeling van een kind te monitoren en tijdig in te spelen op de behoeften van het kind.

Samen verantwoordelijk

De verantwoordelijkheid voor het opstellen van deze documenten en het uitvoeren ervan ligt bij de leerkracht en de intern begeleider. Het HCO kan hierbij ondersteunen.

Voorbeelden van ondersteuning:

  • Uitleg geven (soms aan een team) over wat het OPP is, waar het uit bestaat en waarom het gebruikt wordt.
  • Samen oefenen met het invullen van een OPP of groeidocument.
  • (Leren) berekenen van de scores van een OPP en deze te gebruiken voor voorspellingen.
  • (Leren) bepalen van de doelen van het aanbod waarmee in de klas wordt gewerkt.
  • Evalueren van de ontwikkeling van het kind.

Bovenstaande kan een van onze onderwijsadviseurs voor u uitvoeren of, indien gewenst samen met de ib’er of leerkracht van uw school.

Voorbeeld Format Ontwikkelingsperspectief (OPP)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS 2017 - leerlingniveau (contactpersoon Alfons Flik)

Tabellen tussenopbrengsten CITO LOVS 2017 - groepsniveau (contactpersoon Alfons Flik)

Sitemap
HCO maakt deel uit van de Bazalt Groep en werkt daarin samen met partners Bazalt en RPCZ
partner-bazaltgroep  partner-bazalt  partner-rpcz
HCO is aangesloten bij de branchevereniging EDventure en de coöperatie Onderwijszorg Nederland (ONL)
partner-edventure  partner-dyslexie  
HCO is ISO 9001:2008 gecertificeerd door Certiked en heeft een Cedeo-erkenning
partner-edventure partner-onderwijsadvies